เครื่องมือจำลองความคิด
       การจำลองความคิดเป็นส่วนหนึ่งในขั้นตอนของการเลือกเครื่องมือและการออกแบบขั้นตอนวิธี
อาจจะออกมาในรูปแบบข้อความ หรือแผนภาพ เพื่อช่วยให้การแก้ปัญหาเป็นไปในทางเดียวกัน
ซึ่งพอจะสรุปได้ 2 ลักษณะ คือ
      1. ข้อความหรือคำบรรยาย เป็นการเขียนเค้าโครงการบรรยายเป็นภาษาที่มนุษย์ใช้สื่อสารกัน
เพื่อให้ทราบถึงขั้นตอนการทำงานของโปรแกรมแต่ละตอน ในบางครั้งอาจใช้คำสั่งของภาษา
ที่ใช้เขียนโปรแกรมได้

    ตัวอย่างที่ 1 การจำลองความคิดในการวางแผนไปโรงเรียน
        เริ่มต้น
             ตื่นนอน
             อาบน้ำแต่งตัว
            ไปโรงเรียน
        จบ

    ตัวอย่างที่ 2  การจำลองความคิดในการหาผลบวก เลข 1 -  20
        เริ่มต้น
            1. กำหนดให้ N มีค่าเริ่มต้นเป็น 0
            2. กำหนดให้ K มีค่าเริ่มต้นเป็น 1
            3. นำค่า K มารวมกับค่า K เดิม ได้ผลลัพธ์เท่าไรไปเก็บไว้ที่ N
            4. นำค่า 1 มารวมกับค่า K เดิม ได้ผลลัพธ์เท่าไรไปเก็บไว้ที่ K
            5. เปรียบเทียบค่า K กับ 20 ถ้า K น้อยกว่าหรือเท่ากับ 20
                ให้วนกลับไปทำในขั้น 3 และทำคำสั่งถัดลงมาตามลำดับ
                แต่ถ้า K มากกว่า 20 แสดงว่าได้คำตอบ
        จบ

       2. สัญลักษณ์ เครื่องหมายรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งใช้สำหรับสื่อความหมายให้เข้าใจตรงกัน
โดยมีรูปแบบต่าง ๆ ดังนี้
สัญลักษณ์ที่ใช้ในการออกแบบโปรแกรมหรือการเขียนผังงาน
เริ่มต้นและลงท้าย (terminal)
แทนจุดเริ่มต้นและลงท้ายผังงาน

การปฏิบัติงาน (process)
แทนจุดที่มีการประมวลผลคำสั่งใด ๆ

การตัดสินใจ (dicision)

แทนจุดที่เป็นเงื่อนไข ต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง


การนำข้อมูลเข้า - ออกโดยทั่วไป
(general input/output)
แทนจุดที่จะนำข้อมูลเข้าหรือออกจากระบบคอมพิวเตอร์

การแสดงข้อมูล (display)
แทนจุดที่แสดงข้อมูลทางจอภาพ

การทำเอกสาร (document)
แทนจุดที่แสดงข้อมูลทางเครื่องพิมพ์

จุดเชื่อมต่อ (connector)
แทนจุดเชื่อมต่อของผังงาน

ทิศทาง (flow line)
แทนทิศทางการทำงาน ซึ่งขึ้นอยู่กับหัวลูกศร
***สัญลักษณ์เหล่านี้เป็นเพียงบางส่วนที่เรามักพบเห็นเป็นประจำ ในการเขียนผังงานเท่านั้น

การใช้สัญลักษณ์
คือ การนำเอาสัญลักษณ์ต่าง ๆ มาแทนความหมายและขั้นตอนการทำงานของคอมพิวเตอร์
หรือลำดับคำสั่ง เมื่อจะเขียนโปรแกรมควรทราบวิธีการใช้สัญลักษณ์เพื่อให้เข้าใจไปในทางเดียวกัน
ทิศทางการเคลื่อนที่ ปกติใช้เส้นตรงประกอบกับหัวลูกศรแสดงทิศทางการเคลื่อนที่
ในบางกรณีที่ไม่มีหัวลูกศรประกอบ ให้ถือทิศทางการเคลื่อนที่จากบนลงล่างหรือจากซ้ายไปขวา
การเชื่อมต่อระหว่างจุด  เพื่อแสดงจุดที่จะต้องปฏิบัติร่วมกันาจเขียนหัวลูกศรของทิศทาง
ให้มาบรรจบกัน หรือใช้สัญลักษณ์แสดงจุดเชื่อมต่อเพื่อหลีกเลี่ยงเส้นทิศทางตัดกันก็ได้
การเชื่อมต่อหน้ากระดาษ   เพื่อแสดงจุดที่จะต้องปฏิบัติลำดับต่อไปที่ไม่ได้อยู่หน้าเดียวกัน
ควรใช้สัญลักษณ์แสดงจุดเชื่อมต่อหน้ากระดาษ
จุดที่ใช้สัญลักษณ์ในการตัดสินใจกรณีที่มีการกำหนดเงื่อนไข ต้องเขียนให้ชัดเจนว่า
ถ้าเป็นไปตามเงื่อนไขใด ก็ให้ทำกิจกรรมซ้ำอีก จนกว่าจะตรวจสอบว่าไม่ตรงตามเงื่อนไข
จึงกำหนดให้ไปทำงานในลำดับอื่นต่อไป
โปรแกรมโครงสร้าง คือ โปรแกรมที่ใช้รูปแบบพื้นฐานที่แสดงลำดับขั้นตอนการทำงาน
ของโปรแกรม ซึ่งกำหนดไว้เป็น 3 รูปแบบ ได้แก่
1. รูปแบบลำดับ  
     ขั้นตอนการทำงานที่เป็นไปตามลำดับก่อนหลัง แต่ละขั้นตอนจะถูกประมวลผลเพียงครั้งเดียวเท่านั้น
2. รูปแบบทางเลือก
      โครงสร้างที่ต้องมีการตัดสินใจเลือกวิธีการประมวลผลขั้นต่อไป และจะมีบางขั้นตอนไม่ได้รับ
การประมวลผล ซึ่งอาจมีทางเลือก 2 ทางหรือมากกว่าก็ได้
3. รูปแบบทำซ้ำ  
      โครงสร้างที่มีขั้นตอนการทำงานบางขั้นตอนได้รับการประมวลผลมากกว่า 1 ครั้ง
แบบที่ 1 ตรวจเช็คเงื่อนไขก่อนแล้วจึงดำเนินการต่อไป
แบบที่ 2 ดำเนินการก่อนแล้ว ทำการตรวจเช็คเงื่อนไขทีหลัง
กิจกรรมที่ 3